ଦତିଆ ଉପନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜୟ, ସଂଗଠନ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଓ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ତୀବ୍ର; ସିନ୍ଧିଆ, ଶିବରାଜ, ବିଜୟବର୍ଗୀୟ ଓ ତୋମରଙ୍କ ନାମକୁ ନେଇ ବଢ଼ୁଛି ଅଟକଳ
(SDNA) ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ | ଭୋପାଳ
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ରାଜନୈତିକ ପରିବେଶରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଡଃ ମୋହନ ଯାଦବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱକୁ ନେଇ ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ୨୦୨୮ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରୁଥିବା ବେଳେ ବିଜେପି ସମ୍ମୁଖରେ ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା, ସଂଗଠନର ଏକତା ଓ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବାର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି। ଦତିଆ ଉପନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜୟ ଏବଂ ଦଳ ଭିତରେ କେତେକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଲୋଚନା ଆହୁରି ଜୋର ଧରିଛି।
ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ବିଜେପି କ’ଣ ୨୦୨୮ର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ମୋହନ ଯାଦବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଲଢ଼ିବ, ନା ତା’ ପୂର୍ବରୁ ରାଜ୍ୟରେ ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପରୀକ୍ଷା କରିବ? କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଜ୍ୟୋତିରାଦିତ୍ୟ ସିନ୍ଧିଆଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ, କୈଳାଶ ବିଜୟବର୍ଗୀୟ, ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ତୋମର ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସିଂହ ପଟେଲଙ୍କ ନାମକୁ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।
ତେବେ ଏହି ସବୁ ଚର୍ଚ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ—ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନେଇ ବିଜେପିର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ଆଧିକାରିକ ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ଅଟକଳ ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସମୀକରଣ ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ସରକାର ସମ୍ମୁଖରେ ରାଜନୈତିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ମୋହନ ଯାଦବ ସରକାରକୁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଘେରିବା ଜାରି ରଖିଛି। ଉଜ୍ଜୈନରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରିବାର ସହ ଜଡ଼ିତ ଜମି କାରବାରକୁ ନେଇ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ରେ କେତେକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ୨୦୨୩ ପରେ ପରିବାର ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାପକ ଜମି କିଣିଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା। କଂଗ୍ରେସ ଏହି ମାମଲାର ସ୍ୱାଧୀନ ତଦନ୍ତ ଦାବି କରିଥିବା ବେଳେ ବିଜେପି ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ଭିତ୍ତିହୀନ ଓ ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପ୍ରଣୋଦିତ ବୋଲି କହିଥିଲା। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାର ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ଖଣ୍ଡନ କରାଯାଇଥିଲା।
ଏହା ସହିତ ସିହୋର ଜିଲ୍ଲାର କୋସମି ଗ୍ରାମରେ ଆଦିବାସୀ ପରିବାରଙ୍କ ଘର ହଟାଇବା ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦର କାରଣ ହୋଇଥିଲା। ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରି ପୁନର୍ବାସ, କ୍ଷତିପୂରଣ ଓ ଦାୟୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦାବି କରିଥିଲେ। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଯାଦବ ଏହି ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ କରାଇବାକୁ କହିଥିଲେ।
ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ସହିତ ବିଜେପିର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସରକାରଙ୍କ ଜବାବଦେହିତା ସହ ଯୋଡ଼ୁଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଜେପି ପାଇଁ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ଅଭିଯୋଗର ଜବାବ ଦେବା ନୁହେଁ, ଦଳୀୟ ସଂଗଠନର ଏକତା ବଜାୟ ରଖିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଦତିଆ ଉପନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ: ବିଜେପି ପାଇଁ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷାର ସମୟ
୩୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଦତିଆ ବିଧାନସଭା ଉପନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ କୁଁୱର ଘନଶ୍ୟାମ ସିଂହ ବିଜେପିର ଆଶୁତୋଷ ତିୱାରୀଙ୍କୁ ୬,୦୧୬ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଘନଶ୍ୟାମ ସିଂହ ୬୬,୭୫୭ ଭୋଟ ପାଇଥିବା ବେଳେ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ୬୦,୭୪୧ ଭୋଟ ମିଳିଥିଲା।
ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଟିକେଟ ବଣ୍ଟନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ତଥା ପୂର୍ବତନ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଡଃ ନରୋତ୍ତମ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଟିକେଟ ପାଇଁ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଦାବିଦାର ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବିଜେପି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରିନଥିଲା। ଏହାପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ଦଳର କେତେକ ନେତା ଓ କର୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା।
ପରାଜୟ ପରେ ବିଜେପି ଦତିଆ ଜିଲ୍ଲା ସଂଗଠନକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲା ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳର ସମୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲା। କଂଗ୍ରେସ ଏହି ପରାଜୟକୁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଜନଅସନ୍ତୋଷର ସଙ୍କେତ ବୋଲି କହିଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ ବିଜେପି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନ, ସ୍ଥାନୀୟ ଗୋଷ୍ଠୀବାଦ ଓ କର୍ମୀଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷର ସମୀକ୍ଷା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା।
ତେବେ ଗୋଟିଏ ଉପନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳକୁ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ସରକାରଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତାର ଶେଷ ମାପଦଣ୍ଡ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ତଥାପି ୨୦୨୮ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଦତିଆର ଫଳାଫଳ ବିଜେପିକୁ ସଂଗଠନ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବାର ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି।
ଜ୍ୟୋତିରାଦିତ୍ୟ ସିନ୍ଧିଆ: ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ ବଢ଼ିପାରେ କି ଭୂମିକା?
ଗ୍ୱାଲିୟର-ଚମ୍ବଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଭାବ ରଖୁଥିବା କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଜ୍ୟୋତିରାଦିତ୍ୟ ସିନ୍ଧିଆଙ୍କ ନାମ ସମୟ ସମୟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆସିଥାଏ। ୨୦୨୦ରେ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡ଼ି ବିଜେପିରେ ଯୋଗଦେବା ପରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥିଲା। ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପରେ କମଳନାଥ ସରକାର ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହରାଇଥିଲା ଏବଂ ବିଜେପି ପୁଣି କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିଥିଲା।
ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୩ରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଚୟନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସିନ୍ଧିଆଙ୍କୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଦାବିଦାର ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବିଜେପି ଡଃ ମୋହନ ଯାଦବଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ସିନ୍ଧିଆଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲା।
ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯଦି ବିଜେପି ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରେ, ତେବେ ସିନ୍ଧିଆଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଗ୍ୱାଲିୟର-ଚମ୍ବଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଙ୍କର ପକଡ଼ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩ରେ ସିନ୍ଧିଆ ନିଜେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ଦୌଡ଼ରୁ ବାହାରେ ଥିବା କଥା କହିଥିଲେ। ତେଣୁ ତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ଅଟକଳ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇପାରେ।
କୈଳାଶ ବିଜୟବର୍ଗୀୟ: ସଂଗଠନ ଓ ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନାର ଅଭିଜ୍ଞତା
ବିଜେପିର ବରିଷ୍ଠ ନେତା କୈଳାଶ ବିଜୟବର୍ଗୀୟଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ରାଜ୍ୟରୁ ଜାତୀୟ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଛି। ଇନ୍ଦୋର ଓ ମାଳବା ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ସହିତ ସଂଗଠନ ଗଠନ ଓ ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନାର ଦୀର୍ଘ ଅଭିଜ୍ଞତା ତାଙ୍କୁ ଦଳର ପ୍ରମୁଖ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି।
୨୦୨୩ରେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଚେହେରା ଭାବେ ତାଙ୍କ ନାମ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ମୋହନ ଯାଦବ ସରକାରରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି। ଯଦି ଭବିଷ୍ୟତରେ ବିଜେପି ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନର ବିକଳ୍ପ ଖୋଜେ, ତେବେ ବିଜୟବର୍ଗୀୟଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖିପାରେ। ତଥାପି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ପାଇଁ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଆଧିକାରିକ ଦାବି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିନାହିଁ।
ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ତୋମର: ରାଜନୈତିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ସଂଗଠନରେ ଦୃଢ଼ ପକଡ଼
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ବିଧାନସଭାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ତୋମର ବିଜେପିର ଅଭିଜ୍ଞ ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଆନ୍ତି। ସଂଗଠନାତ୍ମକ ରାଜନୀତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ମନ୍ତ୍ରୀପଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଛନ୍ତି।
ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୩ରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଦାବିଦାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଦଳ ତାଙ୍କୁ ବିଧାନସଭା ଅଧ୍ୟକ୍ଷର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲା। ଯଦି ବିଜେପି ରାଜ୍ୟରେ ଜଣେ ଅଭିଜ୍ଞ ଓ ସଂଗଠନ ସହ ଜଡ଼ିତ ନେତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ତେବେ ତୋମରଙ୍କ ନାମ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିପାରେ। ତେବେ ତାଙ୍କ ବର୍ତ୍ତମାନର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହାକୁ ଏବେ କେବଳ ଏକ ସମ୍ଭାବନା ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସିଂହ ପଟେଲ: କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ଉଭୟ ସ୍ତରର ଅଭିଜ୍ଞତା
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସିଂହ ପଟେଲ ବିଜେପିର ଏପରି ଜଣେ ନେତା, ଯିଏ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରାଜନୀତି ସହିତ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ନିଭାଇଛନ୍ତି। ୨୦୨୩ରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଚେହେରାକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା।
ତାଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ଆଧାର ଭବିଷ୍ୟତର ନେତୃତ୍ୱ ସମୀକରଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖିପାରେ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଜେପି ତାଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିନାହିଁ।
ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ: ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା, କିନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ପ୍ରାଥମିକତା
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ଜନସମର୍ଥନ ରହିଛି। ସେ ସାଧାରଣତଃ ‘ମାମା’ ନାମରେ ପରିଚିତ। ୨୦୨୩ରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ହଟିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ କୃଷି ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ସହ ଜଡ଼ିତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଥିଲା।
ସିହୋରର ଆଦିବାସୀ ପରିବାର ସହ ଜଡ଼ିତ ଘଟଣାରେ ତାଙ୍କ ସାର୍ବଜନୀନ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ତାଙ୍କୁ ପୁଣିଥରେ ରାଜ୍ୟର ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆଣିଥିଲା। କେତେକ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ ଏହାକୁ ସରକାର ଓ ସଂଗଠନ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସହ ଯୋଡ଼ି ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ତେବେ ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ଦେୱାସରେ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ରାଜନୀତିକୁ ଫେରିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦେଶର ସେବାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଥିଲେ। ତେଣୁ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଘୋଷିତ ପ୍ରାଥମିକତା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଦାୟିତ୍ୱ ହିଁ ରହିଛି।
ଜଗଦୀଶ ଦେବଡ଼ା ଓ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶୁକ୍ଳାଙ୍କ ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜଗଦୀଶ ଦେବଡ଼ା ଓ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶୁକ୍ଳା ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାରରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଉଛନ୍ତି। ଜଗଦୀଶ ଦେବଡ଼ା ମାଳବା ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଏବଂ ଅର୍ଥ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶୁକ୍ଳା ବିନ୍ଧ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା ଏବଂ ଲୋକସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଚିକିତ୍ସା ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ସମ୍ଭାଳୁଛନ୍ତି।
ଭବିଷ୍ୟତରେ ବିଜେପି ଯଦି ନେତୃତ୍ୱ କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ, ତେବେ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଓ ସାମାଜିକ ସନ୍ତୁଳନ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ହୋଇପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଉଭୟ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି। ତେବେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ପାଇଁ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ।
୨୦୨୮ ପୂର୍ବରୁ ବିଜେପି ସମ୍ମୁଖରେ କ’ଣ ରହିଛି ବିକଳ୍ପ?
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ବିଜେପି ସମ୍ମୁଖରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ବିକଳ୍ପ ଦେଖାଯାଉଛି।
ପ୍ରଥମ ବିକଳ୍ପ: ଡଃ ମୋହନ ଯାଦବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଉପରେ ଭରସା ଜାରି ରଖି ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାକୁ ଆହୁରି ଉନ୍ନତ କରିବା, ପ୍ରଶାସନିକ ଅଭିଯୋଗର ସମାଧାନ କରିବା ଏବଂ ସଂଗଠନ ଭିତରେ ଥିବା ଅସନ୍ତୋଷ ଦୂର କରିବା।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିକଳ୍ପ: ୨୦୨୮ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ନେତୃତ୍ୱ କିମ୍ବା ପ୍ରଶାସନିକ ଢାଞ୍ଚାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଜଣେ ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ଚେହେରାକୁ ଆଗକୁ ଆଣିବା। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା, ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ସଂଗଠନାତ୍ମକ ସମୀକରଣକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇପାରେ।
କିନ୍ତୁ ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନର ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଦତିଆ ଉପନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ, ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ କିମ୍ବା କୌଣସି ନେତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକାଂକ୍ଷା ଆଧାରରେ ନିଆଯିବ ନାହିଁ। ବିଜେପିର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ସଂଗଠନର ସ୍ଥିତି, ସାମାଜିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସନ୍ତୁଳନ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ବିଚାର କରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରେ।
ଉପସଂହାର: ମୋହନ ଯାଦବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ହିଁ ଲଢ଼ିବ କି ବିଜେପି ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନ?
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଜୋର ଧରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନର କୌଣସି ଆଧିକାରିକ ସଙ୍କେତ ମିଳିନାହିଁ। ଦତିଆ ଉପନିର୍ବାଚନର ପରାଜୟ, ଉଜ୍ଜୈନ ଜମି ବିବାଦ, ଆଦିବାସୀ ପରିବାର ସହ ଜଡ଼ିତ ଘଟଣା ଓ ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ସକ୍ରିୟତା ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଛି।
ସିନ୍ଧିଆଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଭାବ, ବିଜୟବର୍ଗୀୟଙ୍କ ସଂଗଠନାତ୍ମକ ଅଭିଜ୍ଞତା, ତୋମରଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ବରିଷ୍ଠତା, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପଟେଲଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନଙ୍କ ଜନସମର୍ଥନ—ଏହି ସବୁ ଦିଗ ବିଜେପିର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖୁଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ମୋହନ ଯାଦବ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନେଇ ଦଳ କୌଣସି ଘୋଷଣା କରିନାହିଁ।
ଏବେ ଦେଖିବାକୁ ରହିଲା, ବିଜେପି ୨୦୨୮ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନର ପ୍ରସ୍ତୁତି ବର୍ତ୍ତମାନର ନେତୃତ୍ୱକୁ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବ ନା ତା’ ପୂର୍ବରୁ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ କୌଣସି ନୂଆ ପରୀକ୍ଷା କରିବ।
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଯେତେ ଜୋରଦାର ହେଉନା କାହିଁକି, ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିଜେପିର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ହିଁ ନେବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ମୋହନ ଯାଦବଙ୍କୁ ୨୦୨୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେତୃତ୍ୱ ଜାରି ରଖିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ, ନା ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ବିଜେପି କୌଣସି ନୂଆ ଚେହେରାକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବ?
— ଖବର ପଛର ସତ୍ୟ, ସଚ୍ଚା ଦୋସ୍ତ ନ୍ୟୁଜ୍ ନେଟୱର୍କ (SDNA)