ଷ୍ଟେଟ୍ ପ୍ରେସ୍ କ୍ଲବ୍, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଆଲୋଚନାଚକ୍ରରେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଉଦ୍ବେଗ; ୨୦୨୭ ନୁହେଁ, ୨୦୫୭ର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଜଳ ପରିଚାଳନା ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ
(SDNA) ଇନ୍ଦୋର। ଚଳିତ ବର୍ଷ ମୌସୁମୀରେ ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ କମ୍ ବର୍ଷା ହୋଇଥିବାରୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଇନ୍ଦୋରରେ ଜଳସଙ୍କଟ ଅଧିକ ଗମ୍ଭୀର ରୂପ ନେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହି ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା କେବଳ ନଗର ନିଗମ କିମ୍ବା ପ୍ରଶାସନ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ହେବ ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପାଣିର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରତି ସଚେତନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। କେବଳ ବର୍ଷାଜଳ ସଂଗ୍ରହ ନୁହେଁ, ଉପଲବ୍ଧ ଜଳସମ୍ପଦର ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପରିଚାଳନା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଜରୁରୀ।
ଇନ୍ଦୋରର ଜଳ ଯୋଗାଣର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୭୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ନର୍ମଦା ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଏତେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ସତ୍ତ୍ୱେ ସହରର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ନର୍ମଦା ଜଳର ସମାନ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବଣ୍ଟନ ହୋଇପାରୁନାହିଁ। ପାଣିର ଅପଚୟ, ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତରରେ ନିରନ୍ତର ହ୍ରାସ ଏବଂ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତ୍ରୁଟି ସମସ୍ୟାକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରୁଛି।
ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଷ୍ଟେଟ୍ ପ୍ରେସ୍ କ୍ଲବ୍, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ପକ୍ଷରୁ ଅଭିନବ କଳା ସମାଜ ସଭାଗୃହରେ ‘ଜଳ ସଙ୍କଟରୁ ଜଳ ସୁରକ୍ଷା’ ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଆଲୋଚନାଚକ୍ର ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଏଥିରେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ବକ୍ତାମାନେ ଭୂତଳ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ନର୍ମଦା ଜଳ ବଣ୍ଟନ, ବର୍ଷାଜଳ ସଂଗ୍ରହ, ପରିବେଶ ସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ମତ ରଖିଥିଲେ।
ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ହଜାର ଫୁଟ୍ ତଳକୁ ଖସିବା ଗମ୍ଭୀର ସତର୍କ ସଙ୍କେତ: ସୁଧୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଶର୍ମା
ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପେୟଜଳ ମିଶନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା ଭୂବିଜ୍ଞାନୀ ସୁଧୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଶର୍ମା କହିଥିଲେ ଯେ ଇନ୍ଦୋରର ନିଜସ୍ୱ କୌଣସି ନଦୀ ନାହିଁ। ସହରକୁ ନର୍ମଦା ନଦୀରୁ ପାଣି ମିଳୁଥିବାବେଳେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂତଳ ଜଳ ମଧ୍ୟ ଜଳର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ।
ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରାୟ ୭୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସହରରେ କୂଅ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ବାଓଡ଼ି ମାଧ୍ୟମରେ ଜଳ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଯୋଗାଣ କରାଯାଉଥିଲା। ପରେ ହ୍ୟାଣ୍ଡପମ୍ପର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ୩୦ରୁ ୭୫ ଫୁଟ୍ ଗଭୀରତାରେ ପାଣି ମିଳିଯାଉଥିଲା। ଏହା ସହିତ କେତେକ ପୋଖରୀ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତି ବହୁତ ବଦଳିଯାଇଛି। ସହରର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ପ୍ରାୟ ଏକ ହଜାର ଫୁଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଳକୁ ଖସିଯାଇଛି, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାଜନକ।
ଭୂଗର୍ଭୀୟ ଗଠନ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରାୟ ସାଢ଼େ ଛଅ କୋଟି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆଗ୍ନେୟଗିରିରୁ ବାହାରିଥିବା ଲାଭା ଥଣ୍ଡା ହୋଇ ଶିଳାରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଶିଳାମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ଭୂଗର୍ଭୀୟ ଗଠନରୁ ଭୂତଳ ଜଳ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଏ। ଅଞ୍ଚଳର ଭୂଗର୍ଭୀୟ ସ୍ଥିତି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ଜଳ ଉପଲବ୍ଧତାର ସଠିକ୍ ଆକଳନ କରିବା ସହଜ ନୁହେଁ।
ଶର୍ମା କହିଥିଲେ ଯେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଭଳି ଦେଶର ତୁଳନାରେ ଇନ୍ଦୋରରେ ପ୍ରାୟ ଅଢ଼େଇ ଗୁଣ ଅଧିକ ବର୍ଷା ହୋଇଛି। ତେଣୁ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରାଶାଜନକ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ରଖି ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। କେବଳ ୨୦୨୭ର ଆବଶ୍ୟକତା ନୁହେଁ, ବରଂ ୨୦୫୭ ମସିହାରେ ସହରର ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଏବେଠାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ।
ସେ ସହରର ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତରର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା, ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ୧୫ଟି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପିତ ପାଇଜୋମିଟରର ନିୟମିତ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ଏବଂ ଫ୍ଲୋ ମିଟର ଲଗାଇବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଭୂତଳ ଜଳର ଉପଲବ୍ଧତା ଓ ଉତ୍ତୋଳନର ପରିମାଣ ଆକଳନ କରାଯାଇପାରିବ।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭୂତଳ ଜଳ ବୋର୍ଡର ରିପୋର୍ଟର ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ୱାଟର ରିଚାର୍ଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ ଯେ ବର୍ଷାଜଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭୂମି ଭିତରକୁ ଯିବ, ତାହା କହିହେବ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦୋରର ମାତ୍ର ୮ ପ୍ରତିଶତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂତଳ ଜଳର ଉପଯୁକ୍ତ ପୁନର୍ଭରଣ ସମ୍ଭବ। ନଗର ନିଗମ ଇନ୍ଦୋର ପାଇଁ ଜଳନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦିଗରେ କାମ କରୁଛି ଏବଂ ନାଗରିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ନିଜର ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରିବେ ବୋଲି ସେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ।
ନର୍ମଦାର ପାଣି କୁଆଡ଼େ ଯାଉଛି? ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ
ଏସ୍ଜିଏସ୍ଆଇଟିଏସ୍ର ସିଭିଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଫେସର ଡକ୍ଟର ସନ୍ଦୀପ ନରୁଲକର ଇନ୍ଦୋରର ଜଳ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଅସମାନତାକୁ ନେଇ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ।
ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଉପଲବ୍ଧ ରେକର୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ଇନ୍ଦୋରର ପ୍ରାୟ ୫୪ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ନର୍ମଦା ଜଳ ପହଞ୍ଚୁଛି। ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବୋରୱେଲ୍ ଓ ପାଣି ଟ୍ୟାଙ୍କର ମାଧ୍ୟମରେ ଜଳ ଯୋଗାଣ କରାଯାଉଛି।
ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ଦିନେ ଛାଡ଼ି ଦିନେ ନର୍ମଦା ଜଳ ମିଳୁଛି। ଜଳ ଯୋଗାଣ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ରହିଛି। ନଗର ନିଗମର ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ ନର୍ମଦା ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ପ୍ରତିଦିନ ୩୬୦ ମିଲିୟନ୍ ଲିଟର ପାଣି ଇନ୍ଦୋରକୁ ଆସୁଛି ଏବଂ ବୋରୱେଲ୍ରୁ ପ୍ରାୟ ୭୫ ମିଲିୟନ୍ ଲିଟର ପାଣି ମିଳୁଛି। ତଥାପି ପ୍ରକୃତ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ ୨୪୩ ମିଲିୟନ୍ ଲିଟର ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ପାଣି କେଉଁଠାରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି, ତାହା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ।
ନର୍ମଦାରୁ ଇନ୍ଦୋର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଆଣିବା ପାଇଁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି। ଏତେ ଖର୍ଚ୍ଚ ସତ୍ତ୍ୱେ ପାଣିର ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ନ ହେବା ଚିନ୍ତାଜନକ ବୋଲି ଡକ୍ଟର ନରୁଲକର କହିଥିଲେ।
ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ଜାନୁଆରୀ ଓ ଫେବୃଆରୀ ମାସ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କଟିଯାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଜଳସଙ୍କଟର ପ୍ରକୃତ ଚାପ ଅନୁଭୂତ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ପ୍ରଥମେ ପାଇପ୍ଲାଇନ୍ର ଲିକେଜ୍ ଓ ପାଣିର ଅପଚୟ ରୋକିବା ଦରକାର। ଘରୋଇ ହାଇଡ୍ରାଣ୍ଟ ଆଧାରିତ ଟ୍ୟାଙ୍କର ସେବା ଏବଂ କାର୍ ୱାଶ୍ ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୀତି ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ବର୍ଷାଜଳର ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ହେଲେ ୧୬ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଳିପାରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତି: ଡକ୍ଟର ଦିଲୀପ ବାଘେଲା
ପରିବେଶବିତ୍ ଡକ୍ଟର ଦିଲୀପ ବାଘେଲା କହିଥିଲେ ଯେ ଇନ୍ଦୋର ଜିଲ୍ଲାରେ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ୩୫ ଇଞ୍ଚ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବର୍ଷାଜଳକୁ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପରିଚାଳନା କରାଗଲେ ପ୍ରାୟ ୧୬ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣିର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ହୋଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ ଜଳ ପରିଚାଳନାର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ସହରବାସୀଙ୍କୁ ଏହାର ପରିଣାମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।
ସେ କହିଥିଲେ ଯେ କମ୍ ବର୍ଷାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର। ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ନ ମିଳିବାରୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଫସଲ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନକୁ ଟ୍ୟାଙ୍କର ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣି ପହଞ୍ଚାଇବା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ପୁନାସା, ଓଂକାରେଶ୍ୱର ଏବଂ ଯଶବନ୍ତ ସାଗର ଜଳାଶୟରେ ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ଥର ପାଣି ଉଛୁଳି ପଡ଼ୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏବେ ସେହି ପରିସ୍ଥିତି ଧୀରେ ଧୀରେ ଅତୀତର କଥା ହୋଇଯାଉଛି ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ।
ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ ଜଙ୍ଗଲର ପ୍ରାୟ ୩୦ରୁ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଂଶ କଟାଯାଇଛି। ଏହା ଫଳରେ ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ବିଗିଡ଼ିବା ସହ ଭଲ ବର୍ଷାର ଆଶା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି। ଗଛ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସବୁଜିମା ଓ ବର୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ଦୈନିକ ଅତି କମ୍ରେ ୧୦ ଲିଟର ପାଣି ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ ନେବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ। ଯେପରି ଆମେ ନିଜର ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ଧନର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛୁ, ସେହିପରି ପାଣିକୁ ମଧ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତର ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଭାବେ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଘରୋଇ ସ୍ତରରେ ପାଣି ସଞ୍ଚୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଲାଭ ସମ୍ଭବ: ଡକ୍ଟର ଉପାସନା ଗୁପ୍ତା
ଦେବୀ ଅହଲ୍ୟା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଇନ୍ଦୋରର ହିନ୍ଦୀ ବିଭାଗର ଆସୋସିଏଟ୍ ପ୍ରଫେସର ଡକ୍ଟର ଉପାସନା ଗୁପ୍ତା କହିଥିଲେ ଯେ ଘରୋଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାଣିର ବ୍ୟବହାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ବହୁ ପରିମାଣର ଜଳ ସଞ୍ଚୟ କରାଯାଇପାରିବ। ବ୍ୟବହାର ପରେ ଉପଯୋଗୀ ଥିବା ପାଣିକୁ ପୁନର୍ବାର ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଅଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ।
ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଘରୋଇ କାମ ପରେ ବଳକା ଉପଯୋଗୀ ପାଣିକୁ ଫୋପାଡ଼ି ନଦେଇ ଗଛଲତାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉ। ଏହା ସହିତ ଘରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବହାର କମ୍ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଜଳସଙ୍କଟର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଦୃଢ଼ ନୀତି ଆବଶ୍ୟକ: ପ୍ରବୀଣ ଖାରିୱାଲ
ଆଲୋଚନାଚକ୍ରର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରି ଷ୍ଟେଟ୍ ପ୍ରେସ୍ କ୍ଲବ୍, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରବୀଣ ଖାରିୱାଲ କହିଥିଲେ ଯେ ଜଳସଙ୍କଟରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଏବେଠାରୁ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାବେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ହେବ। ଏଥିପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ଜଳନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସମୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆବଶ୍ୟକତା।
ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ପାଣି ହେଉଛି ଜୀବନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ସୁରକ୍ଷାର ମୂଳ ଆଧାର। ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା କେବଳ ମଣିଷଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ପଶୁପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଗଛଲତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ତେଣୁ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ ତୁରନ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଉଚିତ।
ସାମାଜିକ କର୍ମୀ କିଶୋର କୋଡୱାନୀ ମଧ୍ୟ ଜଳର ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପରିଚାଳନାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ସମୟ ଥାଉଥାଉ ପାଣିର ଅନାବଶ୍ୟକ ବ୍ୟବହାର ଓ ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନ ଆଣିଲେ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ସହରକୁ ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟାର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ତେଣୁ ଏବେଠାରୁ ଦୃଢ଼ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ।
ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ସାମାଜିକ କର୍ମୀମାନେ ରଖିଲେ ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରସ୍ତାବ
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଆରମ୍ଭରେ ଆଲୋଚନାଚକ୍ରର ସଂଯୋଜକ ରାଜୁ ଘୋଲପ, ପଙ୍କଜ କ୍ଷୀରସାଗର, ପ୍ରବୀଣ ଯୋଶୀ, ବିଜୟ ଖଣ୍ଡେଲୱାଲ, ସୁନୀତା ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ, ଡକ୍ଟର ମନୀଷ ଦାଭେ ଏବଂ ନୀଲେଶ କାନ୍ଠେଡ୍ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ।
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପରିଚାଳନା ଉମେଶ ପାରେଖ କରିଥିବାବେଳେ ସୁନୀଲ ଜୈନ ଧନ୍ୟବାଦ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଆଲୋଚନାଚକ୍ରରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିବେଶବିତ୍, ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଏବଂ ସହରର ବିଶିଷ୍ଟ ନାଗରିକ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।
ଆଲୋଚନାଚକ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତା ଥିଲା ଯେ ଇନ୍ଦୋରକୁ ଭବିଷ୍ୟତର ଜଳସଙ୍କଟରୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ନର୍ମଦା ଜଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଭୂତଳ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ସମାନ ଜଳ ବଣ୍ଟନ, ଲିକେଜ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ବର୍ଷାଜଳର ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ସକ୍ରିୟ ଭାଗୀଦାରିକୁ ନେଇ ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଜଳ ସୁରକ୍ଷା ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆଜିର ଆବଶ୍ୟକତା।
(SDNA)