ତିନି ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସଙ୍ଗୀତ ସାଧନାର ଅଭିଜ୍ଞତା ଥିବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତବଲା ବାଦକ ଦେବେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ; ନବାଗତଙ୍କଠାରୁ ଉନ୍ନତ ସ୍ତରର କଳାକାରଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ତାଳ ପରମ୍ପରା ଶିଖିବାର ସୁଯୋଗ
(SDNA) ୱେଷ୍ଟଚେଷ୍ଟର, ନ୍ୟୁୟର୍କ, ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬। ଆଲୋକ, ଆନନ୍ଦ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଉତ୍ସବର ପର୍ବ ଦୀପାବଳିକୁ ଏଥର ନ୍ୟୁୟର୍କରେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ମନମୁଗ୍ଧକର ତାଳ ସହ ପାଳନ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ଏହି ଅବସରରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପରିଚିତ ତବଲା ବାଦକ ପଣ୍ଡିତ ଆଦିତ୍ୟ ନାରାୟଣ ବାନାର୍ଜୀ ୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତବଲା କର୍ମଶାଳା ପରିଚାଳନା କରିବେ।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ସଙ୍ଗୀତପ୍ରେମୀ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ତବଲା ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ତାଳ, ତବଲା ବାଦନର ବିଭିନ୍ନ କୌଶଳ ଏବଂ ଲୟକାରୀର ସୂକ୍ଷ୍ମତାକୁ ନିକଟରୁ ବୁଝିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବେ।
ଆୟୋଜକଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, କର୍ମଶାଳାଟି ଦିନ ୧୨ଟାରୁ ଅପରାହ୍ନ ୩ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ୍ୟୁୟର୍କର ବ୍ରାୟାରକ୍ଲିଫ୍ ମ୍ୟାନରସ୍ଥିତ ୫୦ ସଟନ୍ ରୋଡ୍ରେ ଆୟୋଜିତ ହେବ। ଆରମ୍ଭରୁ ତବଲା ଶିଖୁଥିବା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ, ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ତରର ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଏବଂ ଅଭିଜ୍ଞ ବାଦକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଏହାର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି।
ତିନି ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସଙ୍ଗୀତ ସାଧନା, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ପରିଚୟ
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଶ୍ରୀରାମପୁର ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଥିବା ପଣ୍ଡିତ ଆଦିତ୍ୟ ନାରାୟଣ ବାନାର୍ଜୀ ତିନି ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ତବଲା ସାଧନା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ତାଳ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରଚାର-ପ୍ରସାରରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପିତ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଯାତ୍ରାରେ ଭାରତ ସମେତ ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ ଓ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସାମିଲ ଥିବା ତାଙ୍କ ପରିଚୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ତାଙ୍କୁ ‘ତାଳ ସମ୍ରାଟ’ ଓ ‘ତାଳ ରତ୍ନ’ ଭଳି ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଉପଲବ୍ଧିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି। ଏହି କର୍ମଶାଳାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ତବଲା ବଜାଇବାର କୌଶଳ ଶିଖାଇବା ନୁହେଁ; ବରଂ ଲୟ, ଶୃଙ୍ଖଳା, ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ଭାବପ୍ରକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ବୁଝାଇବା ମଧ୍ୟ ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ।
ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପଣ୍ଡିତ ସ୍ୱପନ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରା ସହ ସମ୍ପର୍କ
ପଣ୍ଡିତ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଯାତ୍ରାର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଦିଗ ହେଉଛି ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପଣ୍ଡିତ ସ୍ୱପନ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ। ପଣ୍ଡିତ ସ୍ୱପନ ଚୌଧୁରୀ ତବଲା ବାଦନ କ୍ଷେତ୍ରର ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କଳାକାର ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଘରାନାର ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡ଼ିତ।
ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ଘରାନା ପରମ୍ପରା ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ, ବାଦନ ଶୈଳୀ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରଚନା ଏବଂ ତାଳର ପରିବେଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୋଟିଏ ପିଢ଼ିରୁ ଅନ୍ୟ ପିଢ଼ିକୁ ସଙ୍ଗୀତ ଜ୍ଞାନ ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ।
ପଣ୍ଡିତ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ଏହି ସମୃଦ୍ଧ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରସାରର ଏକ ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ତାଙ୍କ ଉପଲବ୍ଧି ସମ୍ପର୍କିତ ବିବରଣୀରେ ଆମେରିକାର ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତଠାରୁ ଜାଜ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ କଳାକାରଙ୍କ ସହ ସହଯୋଗ
ପଣ୍ଡିତ ଆଦିତ୍ୟ ନାରାୟଣ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଯୋଗାଯୋଗର ପରିସର ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ, ଭକ୍ତି, ଲୋକପ୍ରିୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଧାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ବୋଲି ତାଙ୍କ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ଏଥିରେ ପଣ୍ଡିତ ଜସରାଜ, ଡକ୍ଟର ବାଲମୁରଳୀ କୃଷ୍ଣ, ପଣ୍ଡିତ ରାଜନ-ସାଜନ ମିଶ୍ର, ଶଙ୍କର ମହାଦେବନ, ଗୁଲାମ ଅଲୀ, ଅନୁପ ଜଲୋଟା, ସୁଖବିନ୍ଦର ସିଂହ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜାଜ୍ ଗିଟାରବାଦକ ଲ୍ୟାରି କୋରିଏଲ୍ ଏବଂ ବଂଶୀବାଦକ ପଣ୍ଡିତ ରୋନୁ ମଜୁମଦାରଙ୍କ ଭଳି କଳାକାରଙ୍କ ସହ ସହଯୋଗର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ତବଲାର ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହାର ବହୁମୁଖୀ ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷମତା। ପାରମ୍ପରିକ ତାଳ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବନ୍ଦିଶ ସହିତ ଭକ୍ତି ସଙ୍ଗୀତ, କଣ୍ଠସଙ୍ଗୀତ, ଜାଜ୍ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ସଙ୍ଗୀତ ସଂଯୋଜନାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ତାଳର ସଠିକତା ଓ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସୃଜନଶୀଳତାର ସମନ୍ୱୟ ତବଲାକୁ ବିଶ୍ୱ ସଙ୍ଗୀତ ମଞ୍ଚରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଦେଇଛି।
ପୁରସ୍କାର ଓ ରେକର୍ଡ ସମ୍ପର୍କିତ ଉପଲବ୍ଧି
ପଣ୍ଡିତ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଉପଲବ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ୨୦୦୭ ମସିହାର ଜାତୀୟ ଗୌରବ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ନ୍ୟୁୟର୍କସ୍ଥିତ ଶିକ୍ଷାୟତନ କଲ୍ଚରାଲ୍ ସେଣ୍ଟର ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ‘ତାଳ ମଣି’ ସମ୍ମାନର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପଣ୍ଡିତ ଜସରାଜ ସଂସ୍ଥା ସହ ଜଡ଼ିତ ‘ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବର’ ଓ ‘ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବରିଷ୍ଠ’ ଉପାଧି ଏବଂ ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଜର୍ନାଲିଷ୍ଟ ୱେଲଫେୟାର ଆସୋସିଏସନ୍, ଜବଲପୁର ପକ୍ଷରୁ ‘ତାଳ ସମ୍ରାଟ’ ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିବା କଥା ତାଙ୍କ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉପଲବ୍ଧି ଭାବେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଲଗାତାର ୩୬ ଘଣ୍ଟା ତବଲା ବାଦନ କରିଥିବା କଥା କୁହାଯାଇଛି। ତାଙ୍କ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ରେ ଏହାକୁ ଲିମ୍କା ବୁକ୍ ଅଫ୍ ରେକର୍ଡସ୍ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ଉପଲବ୍ଧି ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏଭଳି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଏକାଗ୍ରତା, ଶାରୀରିକ ସହନଶକ୍ତି ଓ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ଗଭୀର ସମର୍ପଣ ଆବଶ୍ୟକ।
ନବାଗତଙ୍କଠାରୁ ଅଭିଜ୍ଞ ବାଦକଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ
୭ ନଭେମ୍ବରରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି କର୍ମଶାଳାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।
| ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବର୍ଗ | ଅବଧି | ଶୁଳ୍କ |
|---|---|---|
| ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍ତରର ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ | ୯୦ ମିନିଟ୍ | ୫୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର |
| ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଓ ଉନ୍ନତ ସ୍ତରର ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ | ୨ ଘଣ୍ଟା | ୬୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର |
ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସମୟରେ ତବଲାର ମୌଳିକ କୌଶଳ, ବିଭିନ୍ନ ତାଳର ଗଠନ, ଲୟକାରୀ, ହାତର ଚାଳନା, ବାଦନର ସଠିକତା ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତରେ ଭାବ ପ୍ରକାଶ ଭଳି ବିଷୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବ।
ନୂଆ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନେ ତବଲା ବାଦନର ମୌଳିକ ଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିପାରିବେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଓ ଉନ୍ନତ ସ୍ତରର ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନେ ନିଜ କୌଶଳକୁ ଆହୁରି ଉନ୍ନତ କରିବା ସହ ତାଳ ସମ୍ପର୍କିତ ବୁଝାମଣାକୁ ଦୃଢ଼ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବେ।
ଆୟୋଜକଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହା କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍ଗୀତ ଶ୍ରେଣୀ ନୁହେଁ; ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ତାଳ ପରମ୍ପରା, ଏହାର ଅଭ୍ୟାସ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ନିକଟରୁ ବୁଝିବାର ଏକ ସୁଯୋଗ।
ଦୀପାବଳିରେ ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ ସହ ଯୋଡ଼ିହେବାର ଅବସର
ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ହେଉଛି ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଧରି ଚାଲିଆସିଥିବା ସାଧନା, ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଓ ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ସାଂସ୍କୃତିକ ଧାରା। ଏହି ପରମ୍ପରାରେ ତବଲାର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଥିରେ ଗାଣିତିକ ସଠିକତା, ସୃଜନଶୀଳତା, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରୟୋଗ ଓ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଷଣର ଅନନ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ବିଦେଶରେ ଆୟୋଜିତ ଏଭଳି କର୍ମଶାଳା ନୂଆ ପିଢ଼ିକୁ ନିଜ ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଳ ସହ ଯୋଡ଼ି ରଖିବା ସହ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତପ୍ରେମୀଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ କଳା ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇପାରେ। ଦୀପାବଳିର ଉତ୍ସବମୁଖର ପରିବେଶରେ ଏହି ଆୟୋଜନ ସାଂସ୍କୃତିକ ଉତ୍ସବ ଓ କଳାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷାକୁ ଏକାଠି କରିବାର ପ୍ରୟାସ।
ନ୍ୟୁୟର୍କ ଓ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ତବଲା ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ, ସଙ୍ଗୀତ ସାଧକ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ରୁଚି ରଖୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କର୍ମଶାଳା ଜଣେ ଅଭିଜ୍ଞ କଳାକାରଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ତାଳର ପରମ୍ପରାକୁ ବୁଝିବାର ଅବସର ଆଣିବ।
ପଞ୍ଜୀକରଣ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା: ଆଗ୍ରହୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଉପଲବ୍ଧ ଆସନ ଓ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ସମ୍ପର୍କିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସର୍ତ୍ତ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆୟୋଜକଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ।
(SDNA) — ଏସ୍. ଡି. ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି, ସଙ୍ଗୀତ ଐତିହ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କଳାତ୍ମକ ଉପଲବ୍ଧିର ଖବର ସାରା ବିଶ୍ୱର ପାଠକଙ୍କ ପାଖରେ।